يحيى السهروردي
21
رسالة هياكل النور ( فارسي )
13 - 1 . آشكار است كه چنين فضايى ، عرصهء فعاليّت را بر سهروردى سخت مىفشرده وجان أو را سخت مىفسرده است . با اين حال ، شهرت فراچنگآمدهاش پس از نگارش رسالهء حكمة الاشراق ، بدو امكان زيستى موقّت در سايهء حمايت پادشاهان سلجوقى را ارزانى مىكند ؛ چنان كه در فاصلهء سالهاى 584 و 585 ه ق با سفر به توقات وخرت پرت ، براي مدّتى نزد اين دو پادشاه به سر مىبرد ؛ براي ركن الدّين سليمان رسالهء پرتونامه را مىنگارد « 1 » وبراي عماد الدّين أبو بكر رسالهء ألواح عمادى را . « 2 » 14 - 1 . ناگفته نماند كه سهروردى از سفرش به دربار اين پادشاهان هدف ديگرى را نيز تعقيب مىكرده است : ترويج آيين سياسي اشراقي ؛ آيينى كه صورت ساخته وپرداختهء آن ، از خلال مقدّمه ومؤخّرهء شمارى از آثارش بر ما بازنمايانده مىشود . « 3 »
--> ( 1 ) . به اين مسأله در آغاز نسخهء خطى پرتونامه در مجموعهء اهدا كردهء مرحوم سلطان على سلطاني ( - شيخ الاسلام بهبهانى ) به كتابخانهء مركز دايرة المعارف بزرگ اسلامى تصريح شده است كه بر أساس آن تصحيح ديگرى از اين رساله را در دست انجام دارم . ( 2 ) . شهاب الدّين يحيى سهروردى ، « الألواح العمادية » ، سه رساله از شيخ اشراق ، به كوشش نجفقلى حبيبي ، تهران ، 1356 ش ، ص 2 . گفتنى است كه مصحّح محترم اين رساله ، با بىدقّتى تمام عماد الدّين را به جاى « ارتق » ، « ازبق » خوانده است ؛ نيز نك : ابن أبي اصيبعة ، عيون الانباء ، پيشين ، ج 2 ، ص 170 ؛ ناصر الدّين منشى يزدى ، درّة الاخبار ، پيشين ، ص 104 . دربارهء اين رساله نك : نصر اللّه پورجوادى ، « شيخ اشراق وتأليف ألواح عمادى » ، نامهء اقبال ، به كوشش على آل داود ، تهران ، 1377 ش ، صص 453 - 463 . ( 3 ) . در اين باره پيش از اين به تفصيل سخن گفتهام . نك : محمّد كريمى زنجانى أصل ، « آيين سياسي اشراقي ؛ بنيادها وأصول » ، ماهنامهء چيستا ، سال چهاردهم ، شمارهء 134 و 135 ، دى وبهمن 1375 ش ، صص 314 - 323 ؛ همو ، « فارابى وسهروردى ؛ تفاوت دو آموزهء سياسي » ، ماهنامهء چيستا ، سال چهاردهم ، شمارهء 136 و 137 ، اسفند 1375 وفروردين 1376 ش ، صص 473 - 481 .